De Sleutel Logo
donderdag 31 mei 2012 14:39

Wat als je als ouder vermoedens hebt over gebruik?

Je dochter liet haar Facebook openstaan, en je las daar ongemerkt toch wel zaken die je verontrusten. Kan je als ouder bij De Sleutel terecht met vragen over vermoedens van gebruik van je kind? Zo hoop je de ernst van de situatie beter in te kunnen schatten. En wat als je je zoon betrapt hebt, maar deze probeert zijn probleem te minimaliseren? Vaak willen jongeren dan zelf niet de stap naar de hulpverlening zetten.
Onze ambulante centra bieden voor beide soorten vragen een passend aanbod.  

Is een ouder welkom als er enkel sprake is van vermoedens?
Hilde Meeuwissen: “Zeker en vast. Tijdens zo’n eerste gesprek gaan we bevragen of het gedrag van de zoon of dochter veranderd is, bekijken we waarop die vermoedens gebaseerd zijn. Tegelijk hanteren we een aantal parameters. Hoe zit het met de schoolresultaten? Is er een verschil met vorig jaar? Zijn er op school gedragsproblemen (plots veel nota’s in de agenda)? Belangrijk is verder het contact met de vriendenkring. Komen vrienden nog bij je thuis, weet je wie ze zijn? Breng je je zoon of dochter soms nog naar die vrienden? Of is in die relatie met vrienden plots iets veranderd?”

lucifer_familie_en_vrienden

Het kan ook gaan om andere dingen dan druggebruik. Adolescenten zitten volop in de ontwikkeling en zijn dus ook met heel andere dingen bezig. Vaak zijn ze op zoek naar een eigen identiteit.  “We trachten steeds goed in te schatten welk temparement een jongere heeft. Elk kind is verschillend. Sowieso moedigen we ouders aan om zaken bespreekbaar te maken. Tijdens het gesprek gaan we ook na hoe eerdere obstakels al dan niet overwonnen konden worden”, zo vervolgt Hilde, die als verantwoordelijke therapeute in ons centrum te Mechelen kan bogen op een jarenlange ervaring.

"Als er genoeg argumenten zijn, adviseren we om de jongere hier alleen op gesprek te laten komen. Ouders kunnen zoiets relatief goed inschatten en bellen niet zomaar naar De Sleutel. Soms is er al geld verdwenen. Ook in het geval waarin het gebruik geminimaliseerd wordt, nodigen we de jongere op gesprek uit. De ouder is dan vragende partij omdat die duidelijkheid wil over de ernst van het gebruik,” aldus nog Hilde.
Dat eerste gesprek met de jongere wordt bij ons bewust gepland zonder de ouder. Een gesprek met een buitenstaander zien jongeren veel sneller zitten. Jongeren vermijden soms om met hun ouders te praten over ernstig of zwaarder gebruik vanuit een zorg voor hun ouders, ze willen hen niet ongerust maken.

Hilde: “Aan ouders geven we dan het advies om vooraf met hun zoon of dochter over dat gebruik in gesprek te gaan. Zeg hen dat je ongerust bent over dat gebruik. Dat je graag een expert zou laten bepalen hoe ernstig het probleem is. We geven ook als tip mee dat je dan ook duidelijk afspreekt om, als de situatie niet problematisch blijkt, je  niet elke dag zal blijven vragen en zagen naar dat gebruik”.

“Gaat het om een inwonende jongvolwassene dan proberen we tijdens een tweede gesprek een oriëntatie te doen, te komen tot een advies”(1).
 
De jongere en de ouder weten dan vooraf dat er daarna een feedbackgesprek volgt. Een eerste stuk van dat feedbackgesprek wordt gepland met de jongere afzonderlijk. “Hier gaan we samen met de cliënt de ernst inschatten, in detail bekijken welk advies we gaan geven. Dit herhalen we dan in samenzijn van de ouder(s). Met de jongere werd dan vooraf afgesproken welke relevante informatie met de ouders besproken zal worden, zodat de ouders een totaalbeeld krijgen van de ernst of niet-ernst, zonder daarom alle details te weten over het druggebruik van hun kind.

Belang van de context

Een gesprek volledig los van een contact met de ouders is ook minder aangewezen. “Wetenschappelijk onderzoek geeft aan dat de behandeling meer kans op slagen heeft indien we ouders mee over de vloer kunnen krijgen. Bovendien is het zo, dat wanneer je ouders bij de begeleiding betrekt, de jongere langer aanhaakt. De begeleidingsperiode duurt dan gemiddeld langer, waardoor de kans op een positieve afronding ook toeneemt”, zo verduidelijkt Hilde nog.

Casus

Soms zijn drugs een ingangspoort om andere problemen aan te pakken. Iedereen kent wel voorbeelden van de jongere wiens schoolresultaten flagrant achteruitgaan (vb op paar jaar van richting Latijn naar beroeps). Hilde: “Ik herinner me een gesprek waar het bij het overlopen van een aantal levensgebieden al snel duidelijk werd, dat het gebruik echt nog in een heel experimentele fase zat. Toch liep er van alles fout. Die spanningen hingen echter samen met de puberteit. Bij zulke dossiers, verwijzen we meestal door naar een gezinstherapeut”.

En wat als het wel om problematisch gebruik gaat?
Hilde: “Het lukt meestal vrij vlot om zo’n jongere te overhalen tot een eerste gesprek. Ook al is deze niet meteen gemotiveerd om te stoppen. We vragen vooral om het druggebruik bespreekbaar te willen maken: wat is de functie van dat gebruik, welke plaats neemt dit in je leven,...”. 

Het blijkt wel van groot belang om vooraf met de jongere duidelijk te maken waar hij/zij aan begint: een engagement voor een beperkt aantal gesprekken met een duidelijk advies op het einde.  “Ze komen ook vlot terug naar een volgend gesprek. Ze merken dat hier op een neutrale manier over drugs gepraat wordt.  Zonder waardeoordeel”. 

oude20vrouw20steunt20man20rug“Ouders beseffen niet dat de kinderen hun ouders willen sparen”

"We geven de ouders ook advies over het nut van urinecontroles. Ouders willen soms een  te controlerende rol innemen. Het kan helpen om uit de strijd te blijven en dit over te laten aan de hulpverlening en dan  is het  beter dat dit in een dagcentrum gebeurt. “Een urinecontrole is standaard gekoppeld aan het oriëntatiegesprek. Tijdens het daaropvolgend feedbackgesprek kan je die resultaten dan samen overlopen.  Als blijkt dat de jongere niet clean kan blijven voor dergelijke aangekondigde controle, gaat er makkelijker een lichtje branden”.

We zijn ons bewust van de loyaliteit tussen ouders en kinderen en ook vanuit dit gegeven willen we het ouders zo comfortabel mogelijk maken, om daarna ook nog verder te kunnen werken met de cliënt. We denken dat ouders die zich niet erkend voelen door de hulpverlener, hun kind niet meer zullen blijven steunen om nog naar de Sleutel te komen, integendeel. Een machtsstrijd vermijden, lijkt toch de beste optie.

Extra aanbod voor ouders

Als de jongere nadien bereid wordt gevonden om zich verder te laten helpen worden de ouders hier maximaal bij betrokken. Hilde: “Het is niet in de eerste plaats onze betrachting om in het gesprek met ouders te focussen op het vinden van een oplossing of op het geven van de gepaste adviezen. We richten onze aandacht eerder op de interacties en de betekenissen, op het proces. We stimuleren gezinnen om hun problemen zelf op te lossen, en dat kunnen ze makkelijker wanneer ze aangezet worden om anders naar de situatie te kijken. We trachten hun blik te verruimen, waardoor een andere manier van omgaan met de situatie in hun gezichtsveld kan komen en er een andere situatie kan ontstaan, die voor alle betrokkenen meer leefbaar is”.

Wil de jongvolwassene niet verder geholpen worden, dan verwijzen we de ouder naar de zelfhulpgroepwerking (2) of verdere gesprekken ter ondersteuning. 

Paul De Neve

(mei 2012)

(1) Niet in al onze dagcentra is het “inwonend zijn” een criterium om tot oriëntatie over te gaan
(2) Het zelfhulpaanbod bestaat momenteel enkel in ons centrum van Mechelen.

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Agenda

September
  • 14
    10:00 Zee-zeildag 2014

    Op zondag 14 september kan u opnieuw deelnemen aan de Zee-zeildag ten voordele van De Sleutel.

    Lees meer

    Link naar website o.m. met reacties van deelnemers van vorige edities.

  • 24
    19:30 Colloquium rond 'Recovery.... genezen van verslaving'

    Colloquium nav 40 jaar De Sleutel

    Plaats: Vormingscentrum Guislain

    Thema: "Recovery … genezen van verslaving?"

    Wat recovery in de praktijk betekent voor artsen en hulpverleners.
    Over het aanvaarden van beperkingen en het ontdekken van nieuwe mogelijkheden.

    Sprekers

    Prof. dr. Cor De Jong
    thema: De therapeutische relatie en recovery: wat doet de professional daar nu mee?

    Prof. dr. Geert Dom
    thema: Herstelgerichte zorg ook voor dubbel diagnose patiënten

     

November
  • 14
    13:30 Feestelijke zitting nav 40 jaar De Sleutel

    Plaats: Vormingscentrum Guislain40 jaar logo zonder slagzin  

     

     

    Thema: Verslavingszorg uitgedaagd!

    Doelgroep: artsen
                       medewerkers van De Sleutel

     

    Prof. dr Bernard Sabbe, Prof. dr Gilbert Lemmens en dr Ingrid Willems brengen een referaat o.m. rond de vrije wil, het systeem en de verdere vermaatschappelijking van de verslavingszorg.

  • Volledige agenda